Olejki Eteryczne
Olejki eteryczne – co to jest? Skład, właściwości i zastosowanie w kosmetyce
Olejki eteryczne to skoncentrowane, lotne ekstrakty roślinne uzyskiwane najczęściej poprzez destylację parą wodną, tłoczenie na zimno (głównie w przypadku cytrusów) lub ekstrakcję z wykorzystaniem rozpuszczalników i nadkrytycznego CO₂. Powstają z różnych części roślin – liści, kwiatów, kory, łodyg, korzeni, żywic czy owocni – i zawierają setki związków aromatycznych (terpeny, estry, aldehydy, ketony, fenole), nadających im intensywną woń oraz właściwości biologiczne. Dzięki silnej lipofilności łatwo przenikają przez warstwę rogową, a ich zapach oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy poprzez zmysł węchu.
Skład olejków eterycznych
Terpeny i seskwiterpeny – limonen, pinen, sabinen, β‑kariofilen; odpowiadają za zapach i działanie przeciwbakteryjne.
Alkohole terpenowe – linalol, geraniol, mentol; wykazują właściwości tonizujące i antyseptyczne.
Estry – octan linalylu, octan geranylu; działają kojąco i relaksująco.
Aldehydy i ketony – cytral, menton, karwon; nadają świeży aromat, wspierają mikrokrążenie.
Fenole – tymol, eugenol; silnie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, stosowane punktowo.
Profil chemiczny każdego olejku zależy od gatunku rośliny, klimatu, gleby, okresu zbioru i metody ekstrakcji, co wpływa na zapach i aktywność biologiczną.
Właściwości olejków eterycznych
Aromaterapeutyczne działanie psychoemocjonalne – inhalacja zapachów olejków lawendy, ylang‑ylang czy bergamotki wspomaga relaks, redukuje stres i poprawia jakość snu.
Antybakteryjne i przeciwgrzybicze – olejek z drzewa herbacianego, oregano czy cynamonowy hamują rozwój bakterii i drożdżaków; pomocne przy trądziku, łupieżu i odciskach.
Przeciwzapalne i kojące – rumianek, kadzidłowiec i kopaiba łagodzą zaczerwienienia, wspierają gojenie mikrourazów.
Regulacja sebum – cytryna, rozmaryn i jałowiec ograniczają nadmierne przetłuszczanie skóry i włosów.
Stymulacja mikrokrążenia – mięta pieprzowa, imbir i cynamon pobudzają ukrwienie, dając efekt chłodzący lub rozgrzewający.
Przenikanie składników aktywnych – olejki zwiększają przepuszczalność warstwy rogowej, ułatwiając dostarczanie lipofilnych substancji w głąb skóry.
Zastosowanie olejków eterycznych w kosmetyce
Olejki eteryczne dodaje się do:
kremów, masek i serum do twarzy – działanie antyoksydacyjne, seboregulujące, rozjaśniające,
balsamów i olejków do ciała – aromaterapia, drenaż limfatyczny, poprawa napięcia skóry,
szamponów, wcierek i masek do włosów – ograniczenie łupieżu, stymulacja wzrostu, odświeżenie skóry głowy,
kąpieli aromatycznych i peelingów typu spa – relaks mięśni, wygładzenie skóry,
naturalnych dezodorantów, past do zębów i płynów do jamy ustnej – działanie antybakteryjne i odświeżające,
perfum botanicznych i świec zapachowych – kompozycje zapachowe bez syntetycznych aromatów.
Najczęstsze pytania dotyczące olejków eterycznych
Czy można stosować olejki eteryczne bezpośrednio na skórę?
Większość olejków wymaga rozcieńczenia w oleju bazowym (1–3 %) lub kremie ze względu na ryzyko podrażnienia. Wyjątek stanowią punktowo olejek lawendowy i drzewa herbacianego, jednak nawet one u skóry wrażliwej mogą wywołać reakcję.
Jak bezpiecznie przechowywać olejki eteryczne?
Trzymać w szczelnie zamkniętych, ciemnych butelkach z szkła, w chłodnym miejscu (10–20 °C). Chronić przed światłem i powietrzem, aby spowolnić utlenianie i zachować aktywność.
Czy olejki eteryczne są odpowiednie w ciąży i dla dzieci?
Niektóre olejki (np. jaśmin, szałwia muszkatołowa, rozmaryn) mogą mieć działanie stymulujące mięśnie gładkie; w ciąży należy skonsultować użycie z lekarzem. Dla dzieci poleca się łagodne olejki, np. rumianek rzymski (od 6 miesiąca) i lawendę (od 3 roku życia) w niskich stężeniach.
Jak dobrać olejek do typu cery?
Cera tłusta i trądzikowa polubi olejek z drzewa herbacianego, bergamotkę i geranium; cera sucha i wrażliwa – różę damasceńską, rumianek, sandałowiec; cera dojrzała – kadzidłowiec, neroli, paczuli dla efektu liftingu i regeneracji.