Odżywianie w łuszczycy i leczenie dietą – dietetyk kliniczny radzi
Ostatnia aktualizacja: 26 lutego 2025
W artykule dowiesz się:
Jaka dieta w leczeniu łuszczycy? —Zalecenia żywieniowe dla osób z łuszczycą
Łuszczyca — co jeść a czego nie? Jak można się domyślić, nie istnieje jedna najlepsza i uniwersalna dieta dla osób z łuszczycą. Wiele informacji dostępnych w internecie może nas wprowadzać w błąd, dlatego należy pamiętać o zdrowym rozsądku i skorzystać z porady specjalisty. Wiedza zawarta w tym artykule pochodzi od doświadczonego dietetyka klinicznego, którego zainteresowania skupiają się wokół dietoterapii w chorobach — szczególnie w kontekście diety przy łuszczycy skóry.
Odżywianie w łuszczycy a redukcja masy ciała
Po pierwsze, utrzymuj prawidłową masę ciała. Najprostszą metodą, która pozwoli ocenić aktualną masę ciała, jest wskaźnik masy ciała (ang. body mass index, BMI). Wskaźnik BMI został opracowany wyłącznie dla osób dorosłych i nie może być stosowany u dzieci i młodzieży, kobiet w ciąży oraz sportowców. Aby obliczyć ten wskaźnik, możesz posłużyć się gotowymi kalkulatorami dostępnymi w Internecie. W badaniach przeprowadzonych u chorych wykazano, że dieta niskokaloryczna dla osób z łuszczycą (w konsekwencji zmniejszenie masy ciała) sprzyja redukcji zmian łuszczycowych oraz poprawia jakość życia pacjentów.
Należy jednak pamiętać, że restrykcyjne diety, lecznicze głodówki, cudowne oczyszczanie stanowią duże niebezpieczeństwo dla Twojego stanu zdrowia. Zbyt duży deficyt energetyczny może utrudnić proces odchudzania. Diety, które w bardzo krótkim czasie pozwalają się pozbyć nadmiernej masy ciała, najczęściej kończą się efektem jo-jo, poważnymi niedoborami pokarmowymi, obniżeniem odporności, zwiększonym ryzykiem infekcji, wypadaniem włosów, zaburzeniami miesiączkowania u kobiet, a nawet zaburzeniami odżywiania. Bezpiecznie jest tracić od 0,5 do 1 kg masy ciała na tydzień. Twoje zdrowie jest najważniejsze, dlatego zachowaj zdrowy rozsądek.
Czego nie wolno jeść przy łuszczycy? — Niezdrowe tłuszcze trans
Ogranicz spożywanie „złych” tłuszczy! Pamiętaj, że to głównie jakość, a nie ilość spożywanych tłuszczy ma znaczenie.
Czego więc nie jeść przy łuszczycy?
- Wyeliminuj z diety wysoko przetworzone produkty, takie jak batony, ciasta,
chipsy, popcorn, żywność typu fast-food oraz pieczywo cukiernicze. - Staraj się wybierać chude gatunki mięs i wędlin zamiast tłustych. Boczek,
kabanosy, parówki, tłuste wędliny zastąp chudym mięsem drobiowym – kurczak,
indyk, wołowina, cielęcina. Po obróbce kulinarnej ściągaj skórę z mięsa. - Unikaj smażenia na głębokim tłuszczu. Postaw na gotowanie w wodzie, na parze,
duszenie bez wcześniejszego obsmażania bądź pieczenie. - Zamiast kolejnej warstwy masła na chlebie, możesz samodzielnie przygotować
pasty warzywne do smarowania pieczywa.
Odżywianie w łuszczycy — Świeże warzywa i owoce
Zwiększ udział warzyw i owoców w leczeniu łuszczycy dietą, szczególnie tych bogatych w antyoksydanty. Spożywaj warzywa i owoce kilka razy dziennie. Powinny one stanowić podstawę Twojego odżywiania. Warzywa i owoce zawierają duże ilości błonnika, witamin i składników mineralnych, które sprzyjają poprawie stanu skóry.
Warzywa bogate w antyoksydanty to:
- jarmuż,
- brokuły,
- sałata,
- kalafior,
- papryka,
- pomidor,
- natka pietruszki,
- dynia,
- koperek,
- szparagi,
- boćwina,
- biała i czerwona kapusta.
W przypadku owoców będą to:
- czarne porzeczki,
- owoce dzikiej róży,
- kiwi,
- agrest,
- maliny,
- morele,
- brzoskwinie,
- czarne jagody,
- jabłka,
- winogrona.
Ze względu na zawartość alkaloidów w warzywach psiankowatych (ziemniaki,bakłażan, papryka, pomidory, kolorowy pieprz) możesz spróbować wyeliminować je z diety przy łuszczycy i obserwować reakcję organizmu. Zwiększ udział błonnika pokarmowego w diecie. Wybieraj pełnoziarniste produkty zbożowe: pieczywo razowe, zmienna), brązowy ryż, makaron pełnoziarnisty, płatki zbożowe (owsiane, żytnie,jęczmienne) oraz otręby. Nie zapomnij uwzględnić w swojej diecie nasion, pestek oraz warzyw i owoców.
Jaka dieta przy łuszczycy? — Wprowadź do swojej diety ryby
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 stanowią istotne uzupełnienie terapii żywieniowej dla osób chorujących na łuszczycę. Do kwasów omega-3 zaliczamy kwas α-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA).
ALA odnajdziemy głównie w oleju lnianym, rzepakowym, oliwie z oliwek, siemieniu lnianym, orzechach włoskich oraz nasionach chia.
Z kolei EPA i DHA znajdziemy w tłustych rybach morskich takich jak śledź, makrela, sardynki czy łosoś. Jeśli nie spożywasz ryb, zadbaj o suplementację dobrej jakości tranem (olej z wątroby dorsza i ryb dorszowatych!) lub kwasami omega-3.
Siemię lniane a łuszczyca
W internecie można znaleźć wiele porad mówiących o tym, że siemię lniane wyleczy łuszczycę. Czy cudowne działanie siemienia lnianego to prawda, czy mit? Tak jak w przypadku każdej tego typu informacji, została ona oparta o naukową wiedzę, lecz wyolbrzymiona do poziomu Świętego Grala. Nie należy traktować nasion lnu jako cudownego składnika w leczeniu łuszczycy. Faktem jest to, że osoby chorujące na łuszczycę mogą z powodzeniem spożywać siemię lniane, jednak nie ze względu na jego magiczne właściwości. Łuszczyca należy do chorób zapalnych, dlatego wszelkie produkty o działaniu przeciwzapalnym są wskazane w jej leczeniu.
Jednakże żywność redukująca stany zapalne to nie tylko nasiona lnu, ale także:
- ryby zimnowodne
- kurkuma,
- imbir,
- nasiona lub owoce oleiste takie jak oliwa z oliwek czy olej z orzechów włoskich.
Z drugiej strony, produkty, których należy unikać ze względu na ich działanie prozapalne, to:
- czerwone i tłuste mięso,
- rafinowana, przetworzona żywność
- oraz cukry proste.
Rola odpowiedniego nawodnienia w leczeniu łuszczycy
Woda jest niezbędna do prawidłowego przebiegu procesów życiowych. Prawidłowe nawodnienie organizmu jest jednym z czynników wpływających na stan skóry i korzystnie wpływa na leczenie łuszczycy. Zaleca się wypijanie ok. 2,5 litra wody dziennie. Warto również unikać spożywania alkoholu i ograniczyć palenie papierosów.
Nadmierne spożycie alkoholu oraz palenie tytoniu wpływają niekorzystnie na przebieg łuszczycy i prowadzi do nasilenia zmian łuszczycowych. W swojej diecie ogranicz spożycie ostrych przypraw i produktów zawierających kofeinę. U niektórych pacjentów z łuszczycą skóry obserwuje się zaostrzenie zmian zapalnych po spożyciu kawy oraz ostrych przypraw. Najlepszym rozwiązaniem jest obserwacja własnego organizmu po spożyciu tych produktów.
Zadbaj o odpowiednią i uzasadnioną suplementację
Suplement diety nie może być stosowany jako zamiennik zrównoważonej i zbilansowanej diety przy łuszczycy skóry. Suplementy diety powinny być stosowane w uzasadnionych przypadkach przy stwierdzeniu niedoborów.
- Witamina D
Niedobory witaminy D obserwuje się w przypadku chorób autoimmunologicznych, w tym łuszczycy. Jednak brakuje jednoznacznych dowodów, które potwierdzałyby korzystny efekt doustnej suplementacji witaminy D w terapii łuszczycy. Według zaleceń opublikowanych w czasopiśmie JAMA Dermatology z 2018 roku, nie zaleca się doustnej suplementacji witaminą D u osób z prawidłowym poziomem 25(OH)D w surowicy krwi. Według polskich rekomendacji dotyczących zasad suplementacji i leczenia witaminą D, w grupach ryzyka, w tym chorób autoimmunologicznych, zaleca się utrzymać stężenie optymalne > 30-50 ng/ml.
- Witamina B12
Istnieje jedno małe badanie, które wskazywało na potencjalne korzyści z suplementacji witaminy B12 w leczeniu łuszczycy. Jednak na ten moment brakuje wystarczającej ilości dowodów, aby doustna suplementacja witaminy B12 była zalecana w chorobach skóry. Zaleca się suplementację w przypadku stwierdzonych niedoborów w surowicy krwi.
- Selen
Jedno z badań wykazało, że suplementacja selenem, enzymu Q10 oraz witaminą E ma korzystny wpływ na stan skóry w erytrodermii łuszczycowej, jednak nie ma wystarczającej ilości badań naukowych, które potwierdziłyby tę zależność.
- Olej rybi
Dane dotyczące doustnej podaży oleju rybiego u chorych na łuszczycę są sprzeczne. Część z nich potwierdza korzyści płynące z suplementacji, ale istnieją też takie, które nie wykazują poprawy klinicznej w grupie pacjentów przyjmujących olej rybi. Jeśli w Twojej diecie nie występują tłuste ryby morskie, możesz rozważyć suplementację tranem bądź kwasami omega-3. Podstawą dobrego samopoczucia jest odpowiednia dieta. Przed podjęciem jakiejkolwiek suplementacji należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ niektóre suplementy diety mogą negatywnie wpływać na skuteczność przyjmowanych leków przez osoby chorujące na łuszczycę.
Czego nie lubi łuszczyca – produkty nasilające stany zapalne
Łuszczyca jako przewlekła choroba zapalna skóry szczególnie źle reaguje na produkty spożywcze, które potęgują procesy zapalne w organizmie. Wiedza o tym, czego nie lubi łuszczyca, pozwala skutecznie modyfikować dietę i łagodzić objawy choroby.
Na pierwszym miejscu wśród produktów niekorzystnych dla osób z łuszczycą znajduje się wysoko przetworzona żywność. Słodycze, wyroby cukiernicze, dania typu fast-food oraz słodzone napoje gazowane zawierają duże ilości cukrów prostych, które nasilają stany zapalne w organizmie. Również sztuczne barwniki, konserwanty i inne dodatki chemiczne mogą prowadzić do zaostrzenia zmian łuszczycowych.
Łuszczyca nie toleruje również nadmiernego spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych. Tłuste, czerwone mięsa, pełnotłuste produkty mleczne oraz masło powodują wzrost poziomu wolnych kwasów tłuszczowych w surowicy krwi, co bezpośrednio wpływa na nasilenie procesów zapalnych. Szczególnie niekorzystne są tłuste wędliny, boczek, kabanosy i parówki.
Sposób przygotowania posiłków również ma znaczenie – łuszczyca nie lubi potraw smażonych na głębokim tłuszczu. Takie metody obróbki termicznej zwiększają zawartość szkodliwych związków prozapalnych w żywności. Dlatego warto zastąpić smażenie gotowaniem w wodzie, na parze, duszeniem bez wcześniejszego obsmażania lub pieczeniem.
Używki i nawyki żywieniowe szkodliwe w łuszczycy
Alkohol stanowi jeden z najgroźniejszych wrogów dla osób chorujących na łuszczycę. Nadmierne spożycie napojów alkoholowych nie tylko nasila zmiany łuszczycowe, ale również może interferować z przyjmowanymi lekami. Podobnie destrukcyjnie działa palenie tytoniu, które znacząco pogarsza przebieg choroby i opóźnia proces gojenia skóry.
Niektórzy pacjenci z łuszczycą obserwują zaostrzenie objawów po spożyciu kawy oraz ostrych przypraw. Choć reakcje te są indywidualne, warto obserwować własny organizm i w razie potrzeby ograniczyć te produkty w diecie. Szczególną uwagę należy zwrócić na paprykę chili, czosnek w dużych ilościach oraz intensywne przyprawy orientalne.
Warzywa psiankowate, takie jak ziemniaki, bakłażany, papryka i pomidory, zawierają alkaloidy, które u niektórych osób mogą nasilać objawy łuszczycy. Warto przeprowadzić test eliminacyjny – na kilka tygodni wykluczyć te produkty z diety i obserwować, czy nastąpi poprawa stanu skóry. Jeśli tak, można stopniowo wprowadzać je z powrotem, monitorując reakcję organizmu.
Dieta w leczeniu łuszczycy — Nie ulegaj chwilowym trendom żywieniowym
Niestety nie ma jednego uniwersalnego sposobu na najlepszą dietę na łuszczycę. Popularne mody żywieniowe mogą być niebezpieczne dla Twojego stanu zdrowia. Zrównoważona i zbilansowana dieta stanowi punkt wyjścia w budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych – również w przypadku łuszczycy. Skrajnie restrykcyjne i niskokaloryczne diety nie dają gwarancji utrzymania masy ciała. Prawidłowa dieta powinna wypracować w Tobie zdrowe nawyki żywieniowe, a utrata masy ciała jest skutkiem ubocznym. Podstawą każdej diety redukcyjnej jest ujemny bilans energetyczny, a nie wbrew opinii innych cudowne właściwości soku z selera bądź lecznicze głodówki. Zachowaj cierpliwość i rozsądek w dbaniu o siebie i swoje zdrowie!
Powyższe wskazówki dotyczące tego jaką dietę stosować przy łuszczycy to jedynie sugestie, które warto wdrożyć w życie. Przed zastosowaniem jakiejkolwiek diety mającej pomóc w leczeniu łuszczycy warto skonsultować się z lekarzem bądź dietetykiem.
Artykuły o podobnej tematyce:
- Co to jest łuszczyca skóry? Leczenie i pielęgnacja zmian łuszczycowych
- Jak żyć z łuszczycą – kilka praktycznych wskazówek
- Co na łuszczyce głowy?
